Landschap

Achtkarspelen behoort tot het gebied van de Friese Wouden. Dat wekt de indruk van een bosrijke omgeving. Bossen zijn wel te vinden in het zuidelijke deel van de Friese Wouden, maar Achtkarspelen heeft een zogenaamd coulissenlandschap. Dat wil zeggen dat het landschap wordt bepaald door een grote hoeveelheid lineaire (lijnvormige) beplantingen in de vorm van houtwallen en elzensingels. Deze beplantingen komen in uitgebreide dichte complexen voor, waarbij de houtwallen en de singels meestal grotendeels evenwijdig aan elkaar liggen.

Open kleilandschap

In het noordoosten van de gemeente is sprake van een open kleilandschap. Ook kent de gemeente enige grote complexe open weidegebieden. In Achtkarspelen komen zeer veel kleine poelen (hier dobben genaamd) voor, waarvan velen zijn ontstaan als gevolg van een zogenaamde pingo in de laatste ijstijd; een pingo is een heuvel die ontstaat doordat een groeiende ijskern in de bodem de bovengrond naar boven perst. De opgedrukte grond kan van het ijslichaam afglijden, waardoor, na afsmelting van de ijskern een situatie overblijft die een pingoruïne wordt genoemd. Deze is herkenbaar aan een plas, veelal rond van vorm, met daaromheen een ringwal die zich iets boven de omgeving verheft. Deze ‘littekens’ zijn van natuurwetenschappelijke betekenis.

Omgeving

Achtkarspelen is gunstig gelegen ten opzichte van belangrijke watersportgebieden als het Lauwersmeergebied en Friese meren als het Bergumermeer, De Leijen en het Prinsenhof bij Eernewoude. Bos- en heidegebieden liggen op redelijke afstand. Direct ten noordwesten van Buitenpost ligt het Veenkloosterbos. Ten zuidoosten van Surhuisterveen ligt het recreatiecomplex Strandheem.

Dorpen

De gemeente Achtkarspelen heeft 11 dorpen. 

Recreatierondje Achtkarspelen

De gemeente Achtkarspelen en de VVV Noordoost-Friesland hebben in samenwerking met vijftien toeristische bedrijven, gevestigd in het prachtige coulissenlandschap, het Recreatierondje Achtkarspelen bedacht.