Digitale veiligheid

Digitale criminaliteit komt steeds vaker voor. Criminelen gebruiken internet om mensen of bedrijven schade toe te brengen. Denk aan phishing, nepwebshops of een nepbericht van een ‘bank’. Ook bedrijven lopen risico: 1 op de 5 bedrijven wordt slachtoffer. Op deze pagina leest u wat u kunt doen om digitale criminaliteit te voorkomen en wat u moet doen als u slachtoffer bent.

Wat is digitale criminaliteit?

Digitale criminaliteit is misdaad via internet of technologie. Er zijn twee vormen:

  1. Gedigitaliseerde criminaliteit: misdaad via internet om bestaande vormen van criminaliteit sneller of op grotere schaal te plegen. Denk aan fraude via een nepwebshop, valse betaalverzoeken via WhatsApp, of het stelen van persoonsgegevens via phishingmails.
  2. Cybercrime is elke vorm van criminaliteit waarbij een digitaal middel (computer, smartphone, netwerk) wordt gebruikt om een misdaad te plegen, of waarbij het digitale middel zelf het doelwit is. Cybercrime gebeurt om verschillende redenen, van geld winnen tot schade toebrengen.

Hoe kunt u uzelf beschermen?

  • Gebruik sterke wachtwoorden en tweefactorauthenticatie (2FA). Gebruik voor elke website een ander wachtwoord. U kunt ook een zin gebruiken als wachtwoord.
  • Installeer updates en een virusscanner. Zorg dat deze altijd up-to-date zijn.
  • Maak regelmatig een back-up en sla uw belangrijke bestanden op een veilige plek op, bijvoorbeeld op een usb-stick of harde schijf.
  • Klik niet zomaar op links. Krijgt u een e-mail of bericht met een link? Kijk eerst goed wie het heeft gestuurd. Twijfelt u? Klik dan niet.
  • Controleer een webshop voor u er iets koopt. Ziet u iets heel goedkoops? Of kent u de webshop niet? Zoek dan eerst naar beoordelingen of een keurmerk.
  • Wees alert bij geldverzoeken. Vraagt iemand u om snel geld over te maken? Bel die persoon of organisatie zelf om te controleren of het klopt.
  • Controleer of uw gegevens zijn gelekt via Have I Been Pwned of Check je hack.

Meer weten?

Kijk op www.veiliginternetten.nl of www.fraudehelpdesk.nl voor tips en informatie.

Melding doen van iets verdachts?

Ziet u iets raars online? Of maakt u zich zorgen om iemand? U kunt anoniem melding doen bij meldpunt Meld Misdaad Anoniem.

Wat kunt u doen als u slachtoffer bent geworden?

Het is belangrijk dat u zich realiseert dat u niet de enige bent. Iedereen kan slachtoffer worden van digitale criminaliteit. Criminelen bedenken steeds weer wat nieuws om mails, appjes of aanbiedingen echt te laten lijken. Daarmee proberen ze mensen op te lichten.

Bent u of is iemand in uw omgeving slachtoffer geworden van digitale criminaliteit?

  • Het is belangrijk om dan aangifte of melding te doen bij politie.
  • Gaat het om online oplichting of fraude? Dan kunt u dit ook melden bij de Fraudehelpdesk.
  • Bent u geld kwijtgeraakt of heeft u iets overgemaakt na een nepmail of neplink? Neem dan direct contact op met uw bank. Zij kunnen soms de betaling nog stoppen of terugdraaien.

Naast de politie zijn er ook andere organisaties die u kunnen helpen:

Ook kunt verdachte situaties bij de gemeente melden via veiligheid@achtkarspelen.nl.

Cybercrime

Bij cybercrime is het computersysteem zelf het doelwit. Criminelen richten zich op computers, servers, websites of andere digitale systemen. Ze proberen bijvoorbeeld in te breken in uw computer, uw gegevens te stelen of een systeem plat te leggen. Er zijn verschillende vormen van cybercrime:

1. Inbreken op een computer (hacken)

Een crimineel probeert zonder toestemming toegang te krijgen tot uw computer of telefoon. Dit noemen we hacken. Het doel is vaak om uw apparaat over te nemen, gegevens te stelen of bestanden te blokkeren. Hacken is strafbaar.

2. Systeem overbelasten (DDoS-aanval)

Bij een DDoS-aanval sturen criminelen tegelijk heel veel dataverkeer naar een website, server of app. Daardoor raakt het systeem overbelast en wordt het traag of onbereikbaar. Gebruikers kunnen er tijdelijk geen gebruik van maken.

3. Gijzelsoftware (ransomware)

Ransomware is schadelijke software die uw computer of bestanden blokkeert. U kunt dan niet meer bij uw gegevens. Criminelen eisen vaak geld om de blokkade op te heffen. Betaal dit nooit zomaar en vraag altijd eerst om hulp.

Wat kunt u als ondernemer doen?

De kans is groot dat uw bedrijf ooit te maken krijgt met digitale criminaliteit, zoals ransomware, DDoS-aanvallen, phishing of een datalek. Cyberaanvallen kunnen veel schade veroorzaken. Met deze tips verkleint u het risico:

Ransomware

  • Maak regelmatig back-ups en bewaar deze op een veilige plek
  • Houd software en systemen altijd up-to-date
  • Geef medewerkers alleen toegang tot wat zij nodig hebben

DDoS-aanvallen

  • Kies een provider of host die DDoS-bescherming biedt
  • Gebruik een Content Delivery Network (CDN)
  • Maak een noodplan voor als systemen uitvallen

Phishing

  • Train medewerkers om nepberichten te herkennen
  • Controleer altijd afzenders en links
  • Gebruik tweefactorauthenticatie (2FA)

Datalekken

  • Bewaar alleen gegevens die echt nodig zijn
  • Versleutel bestanden en gebruik sterke wachtwoorden
  • Zorg voor een duidelijk protocol om datalekken te melden en op te lossen

Wat doet de gemeente?

De gemeente werkt samen met verschillende organisaties om inwoners en ondernemers digitaal sterker te maken. Ons doel is dat iedereen weet hoe u veilig internet gebruikt en wat u kunt doen tegen online criminaliteit.

Kwetsbare groepen

We besteden extra aandacht aan groepen die vaker slachtoffer worden, zoals kinderen, jongeren en hun ouders, senioren en ondernemers. Voor deze groepen is de kans op schade groter en de gevolgen vaak ernstig.

Daarom ondersteunen wij initiatieven van partners, zoals de bibliotheek en maatschappelijke organisaties. Zij geven voorlichting, trainingen en hulp bij vragen over digitaal veilig gedrag. Op scholen stimuleren wij lesmateriaal, zodat kinderen al jong leren hoe zij veilig online kunnen zijn.

Veilige digitale omgeving

Wij richten ons niet alleen op slachtoffers, maar ook op het voorkomen van digitale criminaliteit. Binnen de gemeente zorgen wij voor veilige systemen en goede digitale beveiliging. Samen met onze partners bouwen wij aan een veilige digitale omgeving voor iedereen.